ΒιβλίοΠαρουσίαση Βιβλίων
Smaragda

Γράφει η δημοσιογράφος

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Ερεθίσματα

Friedrich Dürrenmatt

  • Μετάφραση: Βασίλης Πατέρας
  • Εκδόσεις: Ροές
  • Σειρά: microMEGA
  • Σελίδες: 192
  • Τιμή χωρίς ΦΠΑ: 10 ευρώ

«Ένας συγγραφέας δεν λύνει προβλήματα. Τα αφήνει να αναδυθούν» υποστήριζε  ο Φρήντριχ Ντύρενματτ , ο σημαντικότερος Ελβετός συγγραφέας μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Ιδιαίτερα αγαπητός ο Ντύρρενματτ στο ελληνικό θεατρόφιλο κοινό και στους Έλληνες βιβλιοφάγους άφησε σημαντικό έργο και μέσα από αυτό προσπάθησε να αποδείξει, ότι « Χωρίς ανοχή, ο κόσμος μας μετατρέπεται σε κόλαση» ενώ διατύπωσε την ενδιαφέρουσα άποψη, ότι «Σε μια κοινωνία που είναι δομημένη λάθος, ο οίκτος δεν έχει κανένα αποτέλεσμα.»

Το πρώτο του θεατρικό έργο «Είναι γραμμένο» (Es steht geschrieben), μια σάτιρα εμφανώς επηρεασμένη από τον Αριστοφάνη, δημοσιεύεται το 1947 και κάνει πρεμιέρα στη Ζυρίχη, τον ίδιο χρόνο. Από το 1952 και για το υπόλοιπο της ζωής του του, ζει στο Νοϊσάτελ και την ίδια χρονιά κάνει την πρώτη του μεγάλη επιτυχία,  τον «γάμο του κ. Μισσισσιπή». Η διεθνής καταξίωση, ωστόσο, έρχεται το 1956, σε ηλικία 35 ετών, με το έργο «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» το οποίο μεταφράζεται σε 40 γλώσσες, παίζεται στο Μπρόντγουαιη, και γυρίζεται κινηματογραφική ταινία με την  Ίνγκριντ Μπέργκμαν και τον  Άντονι Κουίν. Έκτοτε, ο Ντύρενματ σημειώνει αρκετές συγγραφικές επιτυχίες αλλά και κάποιες αποτυχίες, χωρίς να πτοείται αφού είχε την πεποίθηση ότι: «πολλές φορές οι αποτυχίες ενός συγγραφέα είναι εξίσου αποκαλυπτικές γι αυτόν, όσο και τα αριστουργήματά  του». Ιστορικά έχουν μείνει τα 21 σημεία-σχόλια για το έργο του «οι Φυσικοί». (Die Physiker,1961) Αίσθηση άλλωστε προκαλεί και η πραγματεία του «Προβλήματα του Θεάτρου» (Theaterprobleme  1955). O Ντύρενματτ πέραν των θεατρικών έργων, γράφει έργα για το ραδιόφωνο αλλά και «αστυνομικά» μυθιστορήματα, τα οποία αργότερα γυρίζονται σε φιλμ. Γνωστότερο: «Ο δικαστής και ο δήμιος του» (Der Richter und sein Henker, 1950). Επίσης, γράφει φιλοσοφικά δοκίμια και πολιτικά κείμενα. Για μια ορισμένη περίοδο της ζωής του, καταπιάνεται με την σκηνοθεσία και διασκευή κλασσικών κυρίως έργων όπως του Σαίξπηρ και του Στρίντμπεργκ.

Ασχολείται και με τη ζωγραφική όπου το σημαντικότερο σύμβολό του είναι ο λαβύρινθος κι ο Μινώταυρος, σύμβολο της αγωνίας του ατόμου για ελευθερία και δικαιοσύνη.  Στα 60 του γενέθλια, είχε την τύχη να δει τα ως τότε «άπαντα» του να εκδίδονται σε 29 τόμους. Κατά την τελευταία δεκαετία της ζωής του τιμήθηκε με πολλά βραβεία και διακρίσεις, ενώ χρίστηκε επίτιμος διδάκτωρ σε πολλά πανεπιστήμια. Ο Ντύρενματτ πεθαίνει από καρδιακή ανεπάρκεια, στις 14 Δεκεμβρίου του 1990, παραμένοντας δραστήριος και με δημόσια παρουσία και λόγο ως το τέλος.»

Είχα την τύχη να γνωρίσω το Ντύρενματτ, όταν ήρθε στην Ελλάδα να παρακολουθήσει το ανέβασμα του έργου «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας « από τον θίασο της αξέχαστης Έλσας Βεργή και του Χρήστου Φράγκουλ. Τον συνάντησα στο Θεατρικό μουσείο. Μας σύστησε ο αείμνηστος συγγραφέας Μανόλης Κορρές, που ήταν πρόεδρος του Θ.Μ. και ο Ντύρρενματτ, απλός και καταδεχτικός μου, όπως όλοι οι σπουδαίοι άνθρωποι , μου αφιέρωσε την έκδοση του μυθιστορήματός του «Η υπόσχεση» στα ελληνικά  από τις εκδόσεις «Ροές» (1986) σε μετάφραση  Άγγελου Παρθένη και με έβαλε στη κουβέντα σα να με γνώριζε από παλιά.

‘Έτσι αισθάνομαι πολύ μεγάλη συγκίνηση που σήμερα θα παρουσιάσω από το ΑthensWeekly Blog τις εκδόσεις δυο έργων του που μόλις κυκλοφόρησαν πάντα από τις Εκδόσεις Ροές.

Πρόκειται για το 85ο τομίδιο της επιτυχημένης σειράς microMEGA: το βιβλίο Ερεθίσματα, ένα απάνθισμα σκέψεων του σπουδαίου Ελβετού συγγραφέα και το θεατρικό έργο του «Οι φυσικοί».

Ο Φρήντριχ Ντύρρενματτ υπήρξε γνωστός για το κριτικό, ανήσυχο, συχνά δηκτικό πνεύμα του – κάτι που επιβεβαιώνει το μικρό δείγμα στοχασμών του που προσφέρει το εν λόγω τομίδιο. Η επιλογή αυτή απόψεων, κρίσεων, ρήσεων του Ντύρρενματτ έγινε από τον Daniel Keel, ο οποίος άντλησε υλικό από το σύνολο του έργου του συγγραφέα (τα άπαντα του οποίου έχουν εκδοθεί σε 37 τόμους).

Ο ανθολογούμενος Ντύρρενματτ αποφαίνεται, απαντά, στοχάζεται σχετικά με μια ποικιλία θεμάτων: τον Θεό και τον κόσμο, το χρήμα και το πνεύμα, την πολιτική και τη φιλοσοφία, τις διεθνείς σχέσεις, τον Ψυχρό Πόλεμο και την πυρηνική απειλή, τη συγγραφή ως επάγγελμα, το θέατρο και την κριτική, την πίστη και τη γνώση, το χιούμορ και την ανεκτικότητα, και πολλά άλλα.

Όπως έγραψε η ελβετική εφημερίδα Berner Zeitung: «Όποιος θέλει να στοχαστεί μαζί με το συγγραφέα Φρήντριχ Ντύρρενματτ, να καταπιαστεί με τους συχνά δαιδαλώδεις συλλογισμούς του στην πιο συνοπτική τους μορφή, δεν έχει παρά να δοκιμάσει με τούτον το μικρό τόμο»· ενώ το περιοδικό Tages-Anzeiger Magazin σημείωνε, με αφορμή τη συγκεκριμένη ανθολογία: «Η ασυγκράτητη διάθεση του Ντύρρενματτ να αναλύει και να επιχειρηματολογεί, ο δραματικός-δραματουργικός τρόπος σκέψης του, ο οποίος εκφράζεται με αντιθέσεις, αντιφάσεις και μεταφορές, έχει υφάνει έναν ιστό αφηγηματικής και παραστατικής πρόζας, ένα σύστημα δίχως σύστημα, ένα λαβύρινθο που διατρέχει και συνενώνει όλα τα κείμενά του…».

Εξυπακούεται πως τα αποσπάσματα που συγκροτούν αυτή την ανθολογία, τούτα τα ερεθίσματα για σκέψη, δεν είναι παρά «αφορμές», «εναύσματα», που προϋποθέτουν την ενεργό συμμετοχή του αναγνώστη σε μια διαδικασία που –όπως κάθε ωφέλιμη ανάγνωση– δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι παθητική.

Οι φυσικοί

Friedrich Dürrenmatt

  • Εκδόσεις: Ροές
  • Σειρά: Θέατρο
  • Σελίδες: 192
  • Τιμή χωρίς ΦΠΑ: 14 ευρώ

Από τις εκδόσεις Ροές, και στη σειρά «Γερμανόφωνοι συγγραφείς», μόλις κυκλοφόρησε το θεατρικό έργο «Οι φυσικοί» του Φρήντριχ Ντύρρενματτ, σε μετάφραση της Μάρθας Κουτσιούμπα-Παιονίδη, η οποία υπογράφει επίσης την εισαγωγή και το επίμετρο.

Στην ειρωνική κωμωδία «Οι φυσικοί» ο Ντύρρενματτ καταπιάνεται –με το γνωστό μαύρο χιούμορ του– με τον παραλογισμό του καιρού του. Εστιάζει στις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει η επιστήμη αφενός για την ανθρωπότητα και αφετέρου για τους ίδιους τους επιστήμονες. Οι συνέπειες αυτές τον τρομάζουν, ωστόσο η αγωνία του κρύβεται εντέχνως πίσω από τη σάτιρα της επιστημονικής και πολιτικής δύναμης. Ο Α. Μινωτής σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Το Βήμα τον Μάρτιο του 1963 –πέντε μέρες προτού ανέβουν οι Φυσικοί στο Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία του ιδίου– είχε πει ότι ο Ντύρρενματτ με τους Φυσικούς «γελοιοποιεί την ανθρωπότητα για να τη συνεφέρει».

Σε πρώτο επίπεδο, το έργο πραγματεύεται το ζήτημα της ευθύνης του επιστήμονα· κατ’ ουσίαν, όμως, αφορά όλους τους τομείς της συλλογικής ζωής. Ο Ντύρρενματτ ανάγει το εν λόγω ζήτημα σε πρόβλημα συλλογικό, υποστηρίζοντας μάλιστα πως τέτοιου είδους προβλήματα μπορούν να λυθούν μόνον από όλους τους ανθρώπους μαζί – οι μεμονωμένες ατομικές προσπάθειες επίλυσής τους είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Βέβαια, η συλλογική δράση προϋποθέτει την ύπαρξη μιας κάποιας ελπίδας, και ακριβώς αυτή αποτελεί το θεμέλιο των «Φυσικών». Όπως είχε δηλώσει και ο ίδιος ο συγγραφέας σε συνέντευξή του, «οι Φυσικοί» είναι ακριβώς το θέατρο της αδικαιολόγητης προσδοκίας, της παράλογης, ακατανίκητης ελπίδας.

«Οι Φυσικοί» είναι ένας ακόμη τίτλος του μεγάλου Ελβετού που έρχεται να προστεθεί στον κατάλογο των εκδόσεων Ροές. Αν και πρόκειται για έργο γραμμένο το 1962, παραμένει ένα άκρως επίκαιρο κείμενο που δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, παρά μας εμπλέκει σε ένα παιχνίδι σκέψης. Ο Ντύρρενματτ μας τοποθετεί, τελικά, όχι απέναντι στους ήρωές του, αλλά απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό – το έργο δεν είναι παρά ένας καθρέφτης.

Η έκδοση, πέρα από την εισαγωγή και το επίμετρο, περιλαμβάνει πρόλογο του (πρόωρα χαμένου) πανεπιστημιακού Επαμεινώνδα Βαμπούλη, πλήρη εργογραφία του Φρήντριχ Ντύρρενματτ, πλήρη παραστασιογραφία των Φυσικών (για Ελλάδα και Κύπρο), καθώς και φωτογραφικό υλικό από παραγωγές του έργου.

Κόνδωρ

Καρύλ Φερέ

  • Εκδόσεις : Άγρα
  • Μετάφραση: Αργυρώ Μακάρωφ
  • Σειρά: Λογοτεχνία
  • Σελίδες: 464
  • Τιμή: 19,50 ευρώ

Ξεφυλλίζοντας τις νέες εκδόσεις στεκόμαστε στο βιβλίο του Caryl  Ferey με τον τίτλο «Κόνδωρ», που κυκλοφόρησε Από τις εκδόσεις «Άγρα».

Πρόκειται για την ιστορία μιας αναζήτησης με ιλιγγιώδη ταχύτητα στις αχανείς εκτάσεις της Χιλής. Μιας αναζήτησης που αρχίζει στις φτωχογειτονιές του Σαντιάγο, που μαστίζονται από την ανέχεια και τα ναρκωτικά, και καταλήγει στην έρημο Ατακάμα, με τον ανεξάντλητο ορυκτό πλούτο, πεδίο παράνομης εκμετάλλευσης των προστατευόμενων παρθένων περιοχών της. Ο Κόνδωρ είναι μια βουτιά στην ιστορία της Χιλής. Από την καταπιεστική δικτατορία της δεκαετίας του 1970 ως την επιστροφή σε μια δημοκρατία που ανδροκρατείται από τους πολιτικούς και οικονομικούς επιγόνους του Πινοτσέ. Οι δαίμονες της Χιλής δεν φαίνονται πρόθυμοι να αποχωρήσουν από τη σκηνή. Ο Κόνδωρ είναι πρωτίστως μια ιστορία αγάπης μεταξύ της Γκαμπριέλα, μιας νεαρής Μαπούτσε κινηματογραφίστριας, που τη διακατέχει το πνεύμα του λαού της, και του Εστέμπαν, δικηγόρου ειδικευμένου στις «χαμένες υποθέσεις», που κουβαλάει ως σταυρό το γεγονός ότι είναι γιος μιας μεγαλοαστικής οικογένειας με σκοτεινό παρελθόν και πλούτο.

Ο ίδιος ο πολυβραβευμένος συγγραφέας του βιβλίου ο Καρύλ Φερέ σχολιάζει για το έργο του :

«…Σε μια κοινωνιολογική επίσκεψη της χώρας, από τις απόκληρες συνοικίες του Σαντιάγο έως τις ζώνες της τοπικής ολιγαρχίας, αντιμετωπίζω θέματα για τα οποία ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα: τον φασισμό της καθημερινής ζωής, τον άκρατο νεοφιλελευθερισμό, τις συνθήκες επιβίωσης των αυτόχθονων λαών και την αμφίβολη τύχη ενός πλανήτη στα χέρια πελατειακών κυβερνήσεων. Ο Κόνδωρ είναι επίσης πολύ διαφορετικός από τα άλλα “ξένα” βιβλία μου : εδώ η βία είναι λιγότερο ωμή , το χάος είναι περισσότερο ψυχολογικό, υπάρχει μια σχεδόν μεταφυσική ένωση ανάμεσα στους πρωταγωνιστές, τον Εστέμπαν και την Γκαμπριέλα. Όμως υπάρχει κυρίως ένα μυθιστόρημα μέσα στο μυθιστόρημα, ακρογωνιαίος λίθος του βιβλίου, που εξερευνά διαφορετικές περιοχές του πολάρ μυθιστορήματος. Το βάθος των χαρακτήρων δημιουργεί συμπάθεια/ Ανάμεσα στον Στέφανο, τον παλαιό αριστεριστή που επέστρεψε από την εξορία για να ξαναλειτουργήσει τον συνοικιακό κινηματογράφο, τη νεαρή κινηματογραφίστρια Γκαμπριέλα, με το πεπρωμένο να γίνει machi (σαμάνα Μαπούτσε), και τον Εστέμπαν, γόνο πλουσίων που έγινε δικηγόρος των “χαμένων υποθέσεων” με ειδίκευση στην ολομέτωπη επίθεση, η καρδιά μου εξισορροπεί με μια άγρια χαρά την απελπισία, που εδώ είναι θεσμική».

Ο Ήρωας Χατζηλίας Οικονόμου – Ιστορίες από την Κάρπαθο του 1821

Μηνά Παπαγεωργίου

  • Εκδόσεις: iWrite
  • Σειρά: Μελέτες
  • Σελίδες: 74
  • Τιμή: 9 ευρώ

Και συνεχίζουμε με δύο βιβλία Ελλήνων συγγραφέων.

Το πρώτο είναι η νέα μελέτη του δημοσιογράφου- συγγραφέα Μηνά Παπαγεωργίου με τίτλο “Ο ήρωας Χατζηλίας Οικονόμου – Ιστορίες από την Κάρπαθο του 1821”, που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις iWrite.

Η νήσος Κάρπαθος είναι ευρύτερα γνωστή για τις καταπληκτικές της παραλίες, αλλά και για την πλούσια λαογραφική και µουσική παράδοση που διασώζουν ως κόρη οφθαλµού οι κάτοικοί της, εδώ και αιώνες. Από την άλλη, η Ιστορία της «Ανεµόεσσας», όπως τη χαρακτήρισε κατά την αρχαιότητα ο Όµηρος, µοιάζει να αφορά διαχρονικά ελάχιστους.

Μέσα από τη σύντοµη αυτή µονογραφία, ο Καρπάθιος δηµοσιογράφος Μηνάς Παπαγεωργίου εξιστορεί την πολυετή αναζήτησή του αναφορικά µε το πρόσωπο του Χατζηλία Οικονόµου, ήρωα της Επανάστασης του ‘21, πιθανότατα Φιλικού και παραστάτη του νησιού στις πρώτες Εθνοσυνελεύσεις, την ύπαρξη και δράση του οποίου πληροφορήθηκε για πρώτη φορά µόλις το 2010.

Πέρα από τα διασωθέντα στοιχεία της βιογραφίας του και στην προσπάθειά του να καταδείξει τους λόγους για τους οποίους παραµένει µέχρι και τις µέρες µας στην αφάνεια, ο συγγραφέας φέρνει για πρώτη φορά στο φως άγνωστες πτυχές της δράσης και της ριζοσπαστικής προσωπικότητας του Οικονόµου, µέσα από προεπαναστατικά έγγραφα. Το περιεχόµενο των ντοκουµέντων αυτών εµπλουτίζει τις γνώσεις µας για τις σχέσεις µεταξύ του ήρωα και της τότε εκκλησιαστικής Αρχής του τόπου.

Ο Μηνάς Παπαγεωργίου είναι δηµοσιογράφος (µέλος της ΕΣΗΕΑ) και υπεύθυνος επικοινωνίας του Οµίλου Δραστηριοτήτων «Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή», όντας παράλληλα διευθυντής της σειράς Lux Orbis των εκδόσεων iWrite. Την περίοδο 2010-2014 διετέλεσε αρχισυντάκτης του περιοδικού «Φαινόµενα» στον «Ελεύθερο Τύπο». Σπούδασε Στατιστική και Δηµοσιογραφία στο Πανεπιστήµιο Αιγαίου και το Εργαστήρι Επαγγελµατικής Δηµοσιογραφίας αντίστοιχα.

Στα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά του συγκαταλέγονται η αναζήτηση της Πολιτικής Αρετής, ο Μυθικισµός και ο διαχρονικός πόλεµος των ιδεών για την ελληνική ταυτότητα. Είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων. Το αµέσως προηγούµενο συγγραφικό του έργο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος µε τίτλο «Αγαλµατένια κρίνα: εννέα ιστορίες για την επιβίωση της αρχαίας ψυχής (9ος-20ός αιώνας)».

με λένε Γιώργο

Δημήτρη Οικονόμου

  • Εκδόσεις: iWrite
  • Σειρά: Λογοτεχνία
  • Σελίδες: 74
  • Τιμή: 8 ευρώ

Από τις ίδιες εκδόσεις βγήκε στα βιβλιοπωλεία και το βιβλίο του Δημήτρη Οικονόμου «με λένε Γιώργο».

Ο Γιώργος δεν είναι παρά µία φωνή μέσα σε τόσες άλλες. Μια φωνή όµως, που  πάντα έχει κάτι να σου πει. Ο Γιώργος δεν είναι παρά µία ιστορία µέσα σε τόσες άλλες. Μία ιστορία όµως πρέπει πάντα να λέγεται κι αν ακουστεί, µπορεί να σου θυµίσει κάτι από τη δική σου ιστορία. Ένας µονόλογος για τη διαφορετικότητα. Ένας µονόλογος σε πρώτο πρόσωπο, σε δεύτερο και σε τρίτο. Γιατί ο Γιώργος είµαστε όλοι εµείς µαζί κι ο καθένας από εµάς ξεχωριστά. Ο Γιώργος είναι µία ιστορία για τον άνθρωπο.

Ο Δηµήτρης Οικονόµου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι µε το ένα πόδι εδώ και το άλλο πόδι εκεί! Έχει σπουδάσει Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων και έχει εργαστεί για κάποια χρόνια στον ξενοδοχειακό κλάδο. Ωστόσο από µικρό τον κέρδισε το θέατρο και έχει να θυµάται συµµετοχές σε θεατρικές οµάδες και παραστάσεις µέχρι και σήµερα.

Γράφει από το 2007.

Από τις Εκδόσεις iWrite, κυκλοφορεί το βιβλίο του «Το όνειρο της Κίκι» και από τις Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή το πρώτο του βιβλίο «Πρόσωπα Αισθήσεων».